‘Filosofeestje’

Een jaar geleden begon ik met De Filosofietuin. Tijd voor een ‘filosofeestje’ en voor een verslag van mijn lesprogramma van afgelopen schooljaar voor de midden- en bovenbouw van Het Talent in Lent.

In: Talent Info (nieuwsbrief van basisschool Het Talent in Lent)

Wie wil er eeuwig leven? Kunnen je gedachten je ziek of gezond maken? Moet je gezond zijn? Hoe ziet je wereld eruit als je blind bent? Met deze vragen als vertrekpunt verzorgde ik als ‘filosofiemeester’ dit schooljaar acht denklessen voor de midden- en bovenbouw van basisschool Het Talent in Lent. Ook filosofeerden we naar aanleiding van verhalen: een parabel van Jezus (‘De talenten’), van Boeddha (‘De blinden en de olifant’) en van Hans-Christian Andersen (‘De nieuwe kleren van de keizer’). In mijn lessen sloot ik aan bij de schoolthema’s ‘Verhalen’ en ‘Gezondheid’. Met uitleg, opdrachten en gesprekken dachten de kinderen na over zaken uit hun directe belevingswereld alsook in de grotere buitenwereld. Ik legde de kinderen een keur aan vragen voor. En omgekeerd: de kinderen vuurden al gauw hun vaak verrassende vragen af op mij!

Bij het thema Verhalen filosofeerden we met verhalen die kinderen bewuster maken hoe zij in de wereld staan. Is dat wat je denkt dat ‘waar’ is ook altijd echt zo het geval? Wat is talent? Herinner je je bijvoorbeeld nog het moment waarop je dacht dat je nooit door dat ‘grote enge gat’ zwemmen zou? Hoe konden sommige mensen zo snel al zo zeker zijn welke dadersgroep er achter de overval op supermarkt Jan Linders zat? Zijn er overeenkomsten tussen het sprookje van Hans-Christian Andersen en de politiek van president Trump in Amerika? Waarom gelooft een schoolklas vaak dat een gepeste leerling zelf ook wel schuld zal hebben gehad? Welk en wiens verhaal is waar? En wanneer zitten er meer kanten aan een verhaal?

Ook bij het thema Gezondheid stond het idee van perceptie centraal. We groeven dieper in de mythologie van Harry Potter. Hoe wijs is Voldemort die wanhopig zoekt naar ‘de steen der wijzen’ die hem het eeuwige leven schenken zal? We maakten kennis met Wim Hof – ‘The Iceman’ – die met zijn fenomenale prestaties nieuwe vragen opwerpt voor de wetenschap over het verband tussen een gezonde geest en een gezond lichaam. We speelden een spel waarbij leerlingen (letterlijk) hun standpunt bepaalden over stellingen zoals ‘Op snoepverpakkingen moeten afschrikwekkende afbeeldingen worden geplakt’. En we verplaatsten ons in de wereld van blinden: zien met je oren, hoe doe je dat?

Het waren levendige lessen waarin de kinderen leerden om vragen te stellen en om hun eigen meningen te vormen. Maar ook om met respect te luisteren naar de inbreng van anderen, waarbij ze oefenden met het langer luisteren en het vasthouden van de aandacht. Met veel plezier blik ik terug op het ‘filosofiefeestje’ dat ik met uw kinderen beleefde gedurende dit schooljaar. Ik hoop dat de lessen hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van een frisse, filosofische blik waarmee uw kinderen ontdekken dat er vaak zoveel meer mogelijk is dan je (aanvankelijk) dacht.

Dr. Ruud van der Meulen (‘freelance filosofiemeester’)

www.defilosofietuin.nl

P.S. Voor kinderen die met mij verder willen filosoferen: zie de aankondiging van de Big Questions Camps verderop in deze Info Talent. Belangstelling voor naschoolse filosofielessen bij De Ster? Stuur dan een e-mail naar defilosofietuin@gmail.com.

Geef een reactie